Tamponad

Tamponady stosowane w opatrunkach jam ranowych i jam ciała

Tamponady stosuje się w sytuacjach, gdy płaski opatrunek na ranę nie jest wystarczający – na przykład w przypadku głębokich ran, jam ranowych, przetok lub podczas opatrzania naturalnych jam ciała. Tamponadę umieszcza się w jamie, wypełniając ją i umożliwiając wchłanianie płynów. W ramach opatrunków na rany tamponady stanowią zatem odrębną, wyspecjalizowaną grupę produktów, z której korzysta się przede wszystkim w szpitalach, gabinetach lekarskich oraz w ramach profesjonalnej opieki medycznej.

W zależności od rodzaju są to opatrunki tamponujące, paski tamponujące lub tampony watowe. Wybór odpowiedniej formy zależy od rodzaju jamy, jej głębokości oraz zaleceń lekarskich dotyczących danego postępowania.

Właściwości i zalety tamponad

Wszystkie tampony mają tę wspólną cechę, że są przeznaczone do umieszczenia w jamie, a nie wyłącznie do przykrycia powierzchni rany. Różnią się one jednak znacznie pod względem materiału, formatu i zasady działania, dzięki czemu w ramach kolekcji można znaleźć produkty o różnym przeznaczeniu.

Typowe cechy tamponad to:

• przeznaczone do umieszczania w jamach ranowych lub jamach ciała
• materiał chłonny do wchłaniania płynów
• dostępne w postaci opatrunków, pasków lub tamponów
• w zależności od produktu pakowane w sterylne opakowania
• różne szerokości, długości lub średnice
• wybrane produkty posiadają powłokę wiążącą bakterie

To, które z tych właściwości mają zastosowanie w konkretnym przypadku, zależy od danego produktu. To, czy wymagana jest wersja sterylna, określony format czy specjalna zasada działania, wynika ze stanu rany oraz wytycznych lekarza prowadzącego.

Jakie tampony nadają się do poszczególnych zastosowań?

Do tamponowania naturalnych jam ciała przeznaczone są bawełniane opatrunki tamponujące firmy Hartmann, dostępne w różnych rozmiarach. Zgodnie z informacjami producenta są one wykonane z czystej bawełny, mają tkane brzegi, mają długość 5 m, są dostępne w różnych szerokościach i są sterylnie pakowane pojedynczo w puszce.

W przypadku głębokich ran, jam ranowych oraz ran po wycięciu przetok i ropni przeznaczona jest sterylna opatrunek tamponadowy Cutimed Sorbact o działaniu przeciwbakteryjnym. Pasek tamponadowy jest pokryty powłoką DACC, do której – zgodnie z informacjami producenta – fizycznie wiążą się bakterie i grzyby, dlatego nadaje się przede wszystkim do stosowania w przypadku ran zakażonych lub zanieczyszczonych.

W sytuacjach, gdy potrzebny jest pojedynczy, mniejszy tampon, który można łatwo usunąć, zaleca się stosowanie tamponów watowych z nitką o średnicy 5 cm. Dołączona nitka ułatwia wyjęcie tamponu po zastosowaniu.

Na co należy zwrócić uwagę przy zakupie tamponad?

Najważniejszym kryterium jest przeznaczenie produktu: tamponada do naturalnej jamy ciała stawia inne wymagania niż tamponada rany głębokiej, potencjalnie zakażonej. W przypadku zakażonych lub zanieczyszczonych jam ranowych sensownym rozwiązaniem może być produkt działający na zasadzie wiązania bakterii, natomiast do samego wypełnienia i wchłaniania płynów można rozważyć tamponadę bawełnianą.

Równie istotny jest format. Szerokość i długość opatrunku lub paska powinny być dostosowane do wielkości i głębokości jamy, tak aby można ją było wypełnić bez pozostawiania nadmiernej ilości materiału. W przypadku tamponów decydującą rolę odgrywa średnica.

Ponadto należy sprawdzić, czy produkt jest dostarczany w stanie sterylnym oraz czy wielkość opakowania jest dostosowana do zapotrzebowania. Podobnie jak w przypadku wszystkich produktów do leczenia ran, wybór powinien opierać się na wskazaniach producenta i zaleceniach lekarza, a nie wyłącznie na cenie lub wielkości opakowania.

Bandaż, paski czy tampon – czym różnią się środki tamponujące?

Bandaże tamponujące to długie, wąskie pasy, które stopniowo wprowadza się do jamy. Dzięki ich długości można dostosować wprowadzaną ilość do głębokości; tkane brzegi mogą przy tym ograniczać strzępienie się materiału.

Paski tamponowe z powłoką łączą wypełnianie jamy z dodatkowym mechanizmem działania. W odróżnieniu od zwykłej opaski bawełnianej, głównym zadaniem jest tutaj wiązanie drobnoustrojów, które są usuwane wraz z paskiem podczas wymiany.

Tampony watowe mają zwartą, wstępnie uformowaną wielkość. Są mniej uniwersalne niż opatrunek, ale za to można je szybko założyć i precyzyjnie wyjąć za pomocą nici.

Żadna z tych form nie jest z zasady lepsza. Decydujące znaczenie ma to, czy należy elastycznie wypełnić jamę, wykorzystać efekt wiązania drobnoustrojów, czy też zastosować tampon o ustalonej formie.

Zastosowanie i wskazówki dotyczące tamponad

Wkładanie i wymiana tamponad należy do kompetencji wykwalifikowanego personelu medycznego i odbywa się zgodnie z zaleceniem lekarza. Sterylne tamponady należy otwierać dopiero bezpośrednio przed użyciem i obchodzić się z nimi w warunkach aseptycznych; w przypadku uszkodzonego opakowania produktu nie należy go stosować jako sterylnego.

Podczas wymiany należy upewnić się, że tamponada została całkowicie usunięta. Częstotliwość wymiany, możliwości łączenia z innymi produktami oraz przeciwwskazania wynikają z informacji producenta dotyczących danego produktu.

Tamponady należy przechowywać w suchym, czystym miejscu, zgodnie z instrukcjami dotyczącymi przechowywania podanymi na opakowaniu. Zużyte tamponady należy utylizować zgodnie z obowiązującymi w placówce wytycznymi dotyczącymi higieny i utylizacji.

Odpowiednie akcesoria do stosowania tamponad

• Płukanie rany
• Kompresy
• Opatrunki na rany
• Waciki

Płukanie rany stosuje się podczas oczyszczania jamy rany przed założeniem tamponady, kompresy i opatrunki na rany służą jako dodatkowe pokrycie nad zatamponowaną raną, a waciki wspomagają oczyszczanie otoczenia rany. Przegląd wszystkich pozostałych produktów do oczyszczania, dezynfekcji i pokrywania rany znajduje się w kategorii „Leczenie ran”.